Aktualności

Wpływ dzieł Ottona Freundlicha na prace współczesnych twórców. Wystawa i konferencja naukowa w Gdańsku

"Szkielety"Michał Smandek. Fot. źródło: http://bgsw.pl

Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej zaprasza na wystawę oraz konferencję naukową związaną z życiem i twórczością Ottona Freundlicha. Wydarzenia odbędą się Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku 17 października 2019 r. Natomiast ekspozycję można oglądać do 30 października 2019 r.

 

Organizatorami projektu naukowo-wystawienniczego, poza BGSW, są Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach i Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku. Natomiast kuratorami Roman Lewandowski i Edyta Wolska. To druga odsłona tego wydarzenia. Projekt Przestrzenie międzyprzestrzeni (Hommage á Otto Freundlich) odwołuje się do wybitnego niemieckiego malarza, rzeźbiarza i teoretyka żydowskiego pochodzenia – Ottona Freundlicha, który biograficznie powiązany jest z Polską, Niemcami oraz Francją. Wystawa, konferencja naukowa i towarzysząca jej monografia naukowa mają przypomnieć sylwetkę oraz dorobek jednego z protoplastów światowej awangardy, a także ukazać jego twórczość w szerszym kontekście współczesnych praktyk artystycznych. Chodzi o odnalezienie związków między estetycznymi i konceptualnymi lejtmotywami twórczości niemieckiego artysty z początku XX wieku a polską i niemiecką sztuką współczesną.

 

Czy sztuka różnorodna może być duchowa?

Wystawa „Przestrzenie międzyprzestrzeni" (Hommage á Otto Freundlich) odwołuje się do wypracowanych przez Freundlicha koncepcji sztuki, która poszukuje symbolicznego spoiwa pomiędzy tym, co duchowe, nieorganiczne i organiczne, ale jednocześnie stanowi wyraz afirmacji dla egalitarnych wartości kultury otwartej na wielogłosowość i różnorodność. Warto przypomnieć, że artysta pochodził ze Słupska, gdzie przy ul. Tuwima nadal istnieje jego dom rodzinny. Freundlich jest jednym z antenatów europejskiej tradycji kulturowej, co dla miasta oraz regionu jest nie do przecenienia. Ekspozycja prac współczesnych artystów ma z założenia stanowić artykulację głównych wątków tematycznych i estetycznych, które uobecniły się w twórczości Ottona oraz antenatów pierwszej awangardy. Wystawa „Przestrzenie międzyprzestrzeni" jest zarazem zapowiedzią i inauguracją ciągu artystycznych wydarzeń, związanych z twórczością Freundlicha, które w 2020 r. będą miały formułę otwartego biennale sztuki. Prezentowane będą prace: Jakuba Ciężkiego, Józefa Czerniawskiego, Silvii Fohrer, Grzegorza Hańderka, Rudolfa Kaltenbacha, Adriana  Kolerskiego, Przemysława Łopacińskiego, Jutty Niemann, Kathriny Ollroge, Michała Smandka, Arkadiusza Sylwestrowicza, Katarzyny Szymkiewicz, Pauliny Walczak i
Natalii Załuskiej.

Panel naukowy z udziałem teoretyków sztuki dr. Mieczysława Judy, dr. hab. Elżbiety Kal, dr hab. Irmy Koziny, dr. Romana Lewandowskiego oraz dr. Roman Nieczyporowskiego odbędzie się w czwartek, 17 października 2019 r. o godz. 13.00 w audytorium się Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku.

 

Awangardowy artysta


Otto Freundlich – jeden z pierwszych przedstawicieli sztuki abstrakcyjnej awangardy uważał, że sztuka czerpie sens i potencjał ze współzałożycielskiej triady tzn. pierwiastka duchowego, nieorganicznego i organicznego. W ten ontologiczny areał wpisuje się artysta, który poszukuje pomiędzy nimi powiązań i relacji. Zatem misją jednostki – według Freundlicha – jest uczynienie widzialnym tego, co niewidzialne, a co sam artysta określał jako „siła międzyprzestrzeni". Co więcej – zadaniem człowieka jest także wyczuwanie i odkrywanie międzyprzestrzeni, które – jak dopowiada – są „bezdrzwiowymi pomieszczeniami wieczności".
Sztuka abstrakcyjna, nie unikająca wszakże odwołań ani do geometrii, ani do form organicznych, stała się dla Ottona Freundlicha najbardziej adekwatną formą wypowiedzi. Jego twórczość, co istotne, przypada nie tylko na wyjątkowy okres w dziejach pierwszej awangardy, ale zbiega się również z globalnymi wydarzeniami, które nieodwracalnie zmieniły bieg świata. Ten niemiecki malarz, rzeźbiarz i teoretyk żydowskiego pochodzenia urodził się w Słupsku w 1878 r., gdzie spędził wczesne lata życia. Sztuką profesjonalnie zajął się dopiero przed ukończeniem trzydziestego roku życia. Przemieszczał się wówczas po Europie, tworząc m.in. w Paryżu, Berlinie i Florencji. Jego wczesne kompozycje wyrastały z estetyki kubizmu, ale pokrótce eksperymenty doprowadziły go do orfizmu i konstruktywizmu. Już w tamtym okresie krytyka życzliwie przyjęła jego obrazy na wystawie w Kolonii. W 1913 r. Guillaume Apollinaire – wybitny pisarz i współtwórca pierwszej awangardy – w wydanym albumie „Nowoczesne malarstwo" określił Freundlicha jako jednego z najbardziej interesujących malarzy niemieckich. W tamtym czasie do grona jego artystycznych przyjaciół należeli m.in.: Pablo Picasso, Georges Braque, Guillaume Apollinaire, Robert i Sonia Delaunay, Alfred Döblin oraz Wassily Kandinsky. Po przejęciu władzy przez Hitlera, artysta został obłożony anatemą przez niemiecką propagandę nazistowską, zaś jego prace pojawiły się w 1937 r. na wystawie „sztuki zdegenerowanej". Część jego dorobku została wówczas zniszczona bądź zaginęła. Podczas działań wojennych Otto Freundlich przebywał we Francji, gdzie w 1943 r. został aresztowany przez Gestapo i przewieziony do obozu koncentracyjnego w Majdanku. Kilka miesięcy później tam zginął. Przez II wojnę światową większość z jego prawie 550 dzieł przepadła. Część spuścizny była prezentowana m.in. w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, paryskim Centrum Pompidou, a także w Museum Ludwig w Kolonii i Neue Pinakotek w Monachium obok prac Pieta Mondriana czy Otto van Reesa. Znany szwajcarski artysta, Thomas Hirschhorn, poświęcił mu jeden ze swoich słynnych monumentów.
Jednym z najważniejszych, ale nigdy niezrealizowanych, projektów Freundlicha była koncepcja zbudowania w całej Europie tzw. rzeźbiarskich dróg. Zgodnie z założeniami artysty miały zostać ukonstytuowane z monumentalnych (liczących nawet 30 metrów wysokości) rzeźb, które jednocześnie pełniłyby rolę ekspozycji rozciągającej się na obszarze Europy. Byłoby to symboliczne spoiwo łączące państwa i narody. Według koncepcji Freundlicha rzeźby tworzyłyby dwie przecinające się osie północno-południową oraz zachodnio-wschodnią. Na ich skrzyżowaniu – zgodnie z planami artysty – miały stanąć Latarnia siedmiu sztuk. Po II wojnie światowej, w latach 70. XX wieku, do projektu tego powróciło Stowarzyszenie Europejska Droga Pokoju − Droga Rzeźb w Europie − Stowarzyszenie Ottona Freundlicha z siedzibą w St. Wendel w Niemczech. W rezultacie do 2007 r. powstały 53 rzeźby. A jedna z nich znajduje się w Słupsku.

 

Projekt Przestrzenie międzyprzestrzeni – wystawa i konferencja naukowa

  • 17 października 2019 r., czwartek, godz. 13.00 – audytorium Akademii Sztuk Pięknych w Gdańsku
  • 17 października 2019 r., czwartek, godz. 18.00 – aula Wielkiej Zbrojowni ASP w Gdańsku
  • wystawę można oglądać do 30 października 2019 r., godz.10.00-18.00

Zobacz: Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej

 

Przestrzenie międzyprzestrzeni_plakat

view szablon artykułu